გონართროზი, ანუ მუხლის ოსტეოართროზი, ქრონიკული დაავადებაა. თანამედროვე გაიდლაინების მიხედვით მკურნალობის მთავარი მიზანია ტკივილის შემცირება, მოძრაობისა და ფუნქციის გაუმჯობესება და ცხოვრების ხარისხის შენარჩუნება. მკურნალობა ინდივიდუალურად უნდა შეირჩეს.
მკურნალობის საფუძველია რეგულარული სამკურნალო ვარჯიში — კუნთების გაძლიერება და აერობული ფიზიკური აქტივობა. ჭარბი წონის შემთხვევაში წონის შემცირებაც მნიშვნელოვნად ამცირებს მუხლის დატვირთვასა და სიმპტომებს; NICE აღნიშნავს, რომ ნებისმიერი კლება სასარგებლოა, ხოლო დაახლოებით 10%-იანი კლება ხშირად მეტ სარგებელს იძლევა, ვიდრე 5%.
ტკივილის დროს თანამედროვე რეკომენდაციები უპირატესობას ანიჭებს ადგილობრივ NSAID-ს; საჭიროების შემთხვევაში შეიძლება განიხილებოდეს პერორალური NSAID, პაციენტის კუჭ-ნაწლავის, თირკმლისა და გულ-სისხლძარღვთა რისკების გათვალისწინებით. მედიკამენტი სასურველია გამოყენებულ იქნეს ყველაზე დაბალი ეფექტური დოზით და საჭირო მინიმალური ხანგრძლივობით.
სახსარშიდა კორტიკოსტეროიდის ინექცია შეიძლება გამოყენებულ იქნეს შერჩეულ შემთხვევებში მოკლევადიანი სიმპტომური ეფექტისთვის. ჰიალურონის მჟავასთან დაკავშირებით საერთაშორისო რეკომენდაციები ერთგვაროვანი არ არის: NICE მის გამოყენებას არ ურჩევს, ხოლო AAOS-იც არ რეკომენდაციას უწევს მის რუტინულ გამოყენებას მუხლის სიმპტომური ოსტეოართროზის დროს. ამიტომ კონკრეტული პაციენტის შემთხვევაში სარგებელი და შეზღუდვები ინდივიდუალურად უნდა შეფასდეს.
თუ ტკივილი, შებოჭილობა და ფუნქციის დაქვეითება მნიშვნელოვნად ზღუდავს ყოველდღიურ ცხოვრებას და ადეკვატური კონსერვატიული მკურნალობა აღარ არის ეფექტური, თანამედროვე გაიდლაინები ითვალისწინებს ორთოპედიულ შეფასებას სახსრის ჩანაცვლების შესაძლო საჭიროებისთვის.
თანამედროვე მიდგომის მთავარი პრინციპია: მკურნალობა უნდა მოერგოს კონკრეტულ პაციენტს და არა მხოლოდ რენტგენოლოგიურ „ხარისხს“.
ავტორი: ირაკლი შელია, MD, PhD — რევმატოლოგი-რეაბილიტოლოგი თბილისში
