კოქსართროზი, ანუ მენჯ-ბარძაყის სახსრის ოსტეოართროზი, ქრონიკული დაავადებაა. თანამედროვე საერთაშორისო გაიდლაინების მიხედვით მკურნალობის მიზანია ტკივილის შემცირება, მოძრაობისა და ფუნქციის გაუმჯობესება და ცხოვრების ხარისხის შენარჩუნება. მკურნალობა უნდა შეირჩეს ინდივიდუალურად, სიმპტომებისა და ფუნქციური მდგომარეობის მიხედვით.
მკურნალობის საფუძველია სამკურნალო ვარჯიში და ფიზიკური აქტივობა. მსუბუქი და საშუალო სიმძიმის სიმპტომური კოქსართროზის დროს ფიზიოთერაპია/თერაპიული ვარჯიში შეიძლება ამცირებდეს ტკივილს და აუმჯობესებდეს ფუნქციას. ჭარბი წონის შემთხვევაში წონის შემცირებაც რეკომენდებულია.
ტკივილის დროს შეიძლება განიხილებოდეს არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები (NSAIDs), თუ უკუჩვენება არ არსებობს. პერორალური NSAID-ის დანიშვნისას გასათვალისწინებელია კუჭ-ნაწლავის, თირკმლის, ღვიძლისა და გულ-სისხლძარღვთა რისკები; რეკომენდებულია ყველაზე დაბალი ეფექტური დოზა საჭირო მინიმალური დროით.
სახსარშიდა კორტიკოსტეროიდის ინექცია შეიძლება განიხილებოდეს შერჩეულ პაციენტებში მოკლევადიანი ტკივილის შემცირებისა და ფუნქციის გაუმჯობესებისთვის.
მნიშვნელოვანი საკითხია ჰიალურონის მჟავა: თანამედროვე AAOS-ის გაიდლაინი სიმპტომური მენჯ-ბარძაყის ოსტეოართროზის დროს მის გამოყენებას არ რეკომენდაციას უწევს, რადგან კვლევებში პლაცებოსთან შედარებით ფუნქციის ან ტკივილის მნიშვნელოვანი გაუმჯობესება არ დადასტურდა. NICE-იც არ ურჩევს ოსტეოართროზის დროს სახსარშიდა ჰიალურონანის ინექციებს.
თუ კოქსართროზის გამო ტკივილი, შებოჭილობა და ფუნქციის დაქვეითება მნიშვნელოვნად ზღუდავს ყოველდღიურ ცხოვრებას და სათანადო კონსერვატიული მკურნალობა აღარ არის ეფექტური, რეკომენდებულია ორთოპედიული შეფასება მენჯ-ბარძაყის სახსრის ენდოპროთეზირების შესაძლო საჭიროებისთვის.
თანამედროვე მიდგომის მთავარი პრინციპია: მკურნალობა უნდა ეფუძნებოდეს პაციენტის სიმპტომებსა და ფუნქციას და არა მხოლოდ რენტგენოლოგიურ ხარისხს.
ავტორი: ირაკლი შელია, MD, PhD — რევმატოლოგი-რეაბილიტოლოგი თბილისში
