კოქსართროზი, ანუ მენჯ-ბარძაყის სახსრის ოსტეოართროზი, მრავალფაქტორული დაავადებაა და მის განვითარებაში გენეტიკურ და მემკვიდრეობით ფაქტორებსაც შეიძლება მნიშვნელოვანი როლი ჰქონდეს. ოჯახში კოქსართროზის არსებობა ზოგიერთ ადამიანში დაავადების განვითარების რისკს ზრდის.
გენეტიკურმა თავისებურებებმა შეიძლება გავლენა მოახდინოს სახსრის ფორმასა და სტრუქტურაზე, ხრტილის თვისებებზე და დატვირთვის მიმართ სახსრის გამძლეობაზე. მემკვიდრეობასთან შეიძლება იყოს დაკავშირებული მენჯ-ბარძაყის სახსრის ზოგიერთი ანატომიური თავისებურებაც, მათ შორის დისპლაზიისადმი მიდრეკილება, რაც მომავალში კოქსართროზის განვითარების რისკს ზრდის.
თუმცა კოქსართროზი მხოლოდ გენეტიკით არ ვითარდება. მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ასაკი, ჭარბი წონა, წარსულში მიღებული ტრავმა, სახსრის დისპლაზია ან სხვა სტრუქტურული ცვლილებები და ხანგრძლივი მექანიკური დატვირთვა.
ოჯახური ისტორია არ ნიშნავს, რომ ადამიანს კოქსართროზი აუცილებლად განუვითარდება. რისკის მქონე ადამიანებისთვის მნიშვნელოვანია სხეულის წონის კონტროლი, რეგულარული და სწორად შერჩეული ფიზიკური აქტივობა, კუნთების გაძლიერება და სახსრის გადაჭარბებული დატვირთვის თავიდან აცილება.
ავტორი: ირაკლი შელია, MD, PhD — რევმატოლოგი თბილისში
